اطلاعاتي از انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۹۲)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
یازدهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران همزمان با چهارمین انتخابات شورای شهر در ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار خواهد شد و طی آن هفتمین رئیسجمهور ایران انتخاب میگردد.
همچنین نخستین انتخابات میاندورهای مجلس نهم (در چهار حوزهٔ دماوند و فیروزکوه در استان تهران، ایلام و ملکشاهی و شیروان و چرداول و ایوان و مهران در استان ایلام، تویسرکان در استان همدان، تنکابن و رامسر و عباسآباد در استان مازندران) همزمان برگزار میشود. انتخابات میاندورهای دوره چهارم خبرگان نیز در دو استان آذربایجان غربی و کهگیلویه و بویراحمد برگزار خواهد شد.
اصلاح قانون انتخابات
یکی از موضوعهایی که از سال پیش از انتخابات مطرح شدهاست، بحث اصلاح قانون بخصوص پیرامون مجری انتخابات، شرایط نامزدان انتخابات است.
مجری انتخابات طبق قانون وزارت کشور (دولت) است و درباره تغییر و یا ابقای این قانون اظهارنظرهایی وجود دارد.
همچنین در قانون آمدهاست که نامزدان باید مردان سیاسی و مذهبی و دارای سواد خواندن و نوشتن باشند. ولی مشخص نشدهاست که منظور از رجال سیاسی و مذهبی چیست. همانگونه که برای نمایندگی مجلس مدرک کارشناسی ارشد یا معادل حوزوی آن نیاز است درباره اینکه «آیا تعیین مدرک برای نامزدان رییسجمهور نیاز هست یا نه؟» نیز اظهارنظرهایی وجود دارد؛ چنانچه طبق قانون تصویبشده در مجلس هشتم حداقل تحصیلات نمایندگان مجلس کارشناسی ارشد یا همارز حوزوی است.
تا کنون عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان نیز چند بار این موضوع را مطرح کردهاست.
همچنین گفته شد که سید علی خامنهای، رهبر ایران، از مجمع تشخیص مصلحت نظام خواستهاست تا در نظام انتخاباتی بازنگری کنند و نقصهایش را برطرف کند.
امیر خجسته رییس گروه شوراها و امور داخلی مجلس شورای اسلامی گفتهاست که در جلسهای با حضور کارشناسان مجمع تشخیص مصلحت نظام، وزارت کشور و شورای نگهبان تصمیمگیری برای اصلاح و بازنگری در قانون انتخابات ریاست جمهوری آغاز شده است. وی همچنین اعلام کرد که بررسی اصلاح قانون انتخابات ریاستجمهوری با حضور سید صولت مرتضوی و گروه کارشناسی دولت انجام شد و از شورای نگهبان و مجمع تشخیص -که به موضوع مربوطند- دعوت آمد تا به کمیسیون بیایند و نظرها و کارهای کارشناسیشدهٔ خود را به گروه گزارش کنند تا تصمیم نهایی را برای برنامههای بعدی بگیریم.
موضع دولت دربارهٔ تغییر مجری انتخابات مثبت نیست. محمدرضا میرتاجالدینی معاون رییسجمهور اجرای قانون اساسی و انتخابات را از وظایف قوه مجریه دانست و از تغییر نهاد برگزارکننده انتخابات انتقاد کرد و به دلایلی آن را نادرست دانست. مصطفی محمدنجار وزیر کشور نیز گفت این کار مبنای قانونی ندارد و باعث درهم شدن وظیفهٔ قوهها میشود.
اصلاحات
قانون جدیدِ انتخابات ابتدا تحتِ عنوانِ «طرحِ اصلاحِ انتخابات ریاست جمهوری ایران» در تاریخ ۲۶ آذرماه ۱۳۹۱ به تصویب مجلس رسید.؛ اما شورای نگهبان قانون اساسی، مواردی از آن را خلاف قانون اساسی و شرع تشخیص داد اما این طرح در نهایت در در ۲۶ دیماه در مجلس و متعاقب آن در ۴ بهمن ۱۳۹۱ در شورای نگهبان تایید شد. این قانون توسط علی لاریجانی در ۲۱ بهمن ۱۳۹۱ برای اجرا به رییس جمهور ابلاغ شد. برخی از مواردِ مهمِ اصلاح شده عبارتند از:
| ماده | قانون سابق | قانون فعلی (اصلاح شده) |
|---|---|---|
| ۱۸ و ۳۱ |
|
|
| ۶۴ |
|
|
*ماده ۳۱: مجری انتخابات وزارت کشور باقیماند اما میبایست زیر نظر
هیات اجرایی مرکزی انتخابات اقدام نماید: این هیات از ۱۱ نفر تشکیل شده
شاملِ: سه فردِ حقوقی (وزیر کشور، اطلاعات، دادستان کل کشور) و ۷ نفر معتمد
(شخصیت فرهنگی، دینی، اجتماعی و سیاسی) و یک نفر از طرف مجلس (بدون حق
رای)
** این موارد عبارتند از: مطالبِ توهینآمیز، هتک حرمت سایر نامزدها یا افراد یا مواردِ مغایر با قوانین
با وجود الزام قانون به تشکیل هیئت اجرایی حداقل ۵ ماه پیش از انتخابات، دولت در تاریخِ ۸ اردیبهشت از اعلامِ اسامی به هیات نظارت انتخابات خبر داد. پیش از این مجلس شورای اسلامی از قصور در اعلام تشکیلِ این هیات شکایت کرده بود. کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان از رد شدن بخشی از فهرست ارایه شده از سوی وزارت کشور خبر داد. وی دلیلِ اینکار را «حفظ استقلال و بیطرفی هیات مرکزی اجرایی» ذکر نمود. اما در همین حال از تایید فهرست نهایی تا پایان وقت اداری روز ۱۰ اردیبهشت خبر داد. فهرست اسامی معتمدان مورد تایید شورای نگهبان عبارتند از:
- مرتضی بختیاری وزیر دادگستری
- انسیه خزعلی رئیس دانشگاه الزهرا
- اسماعیل کوثری، نماینده مردم تهران
- محمد محمدیان، نماینده ولی فقیه در دانشگاهها
- سید رضا تقوی، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه
- محمدحسن رحیمیان، نماینده ولیفقیه در بنیاد شهید
- محمدمهدی زاهدی، نماینده مردم کرمان و رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی
همچنین رضا تقیپور، حسین مظفر (نماینده تهران در مجلس)، حجتالاسلام شیرمردی و حجتالاسلام آشتیانی عراقی (نماینده مردم قم) به عنوان ۴ عضو علیالبدل هیات عالی اجرایی انتخابات انتخاب شدند. طبق قانون نماینده مجلس فاقد حقِ رای است، ولی در فهرست ارایه شده مشخص نشده که چه کسی از سوی مجلس در این هیات نمایندگی دارد. از طرف دیگر حضور ۳ نماینده ولیفقیه (در سازمانهای مختلف) در این هیات، جالب توجه است.
نامزدهای انتخاباتی
رسیدگی به صلاحیتها توسط شورای نگهبان به مدت ۵ روز از ۲۲ تا ۲۶ اردیبهشت و پس از تمدید ۵ روزه تا ۳۱ اردیبهشت انجام شد و اسامی احراز صلاحیت شده به وزارت کشور فرستاده شد که برای انتشار رسمی دو روز مهلت داشت و در ساعات پایانی ۳۱ اردیبهشت توسط وزارت کشور اعلام شد. تبلیغات رسمی نامزدها از ساعت هشت صبح سوم خرداد آغاز و به مدت ۲۰ روز (تا ۲۲ خرداد) ادامه خواهد داشت و رأیریزی روز جمعه ۲۴ خرداد ماه ۱۳۹۲ برگزار میشود.
در مجموع ۶۸۶ نفر ثبتنام کردند که حدود ۳۸ نفر، چهره شاخص سیاسی بودند
و کمسنوسالترین ثبتنامکننده کودکی ۹ ساله بود.
که از این تعداد چهره شاخص ۹ نفر تا پیش از اتمام بررسی صلاحیتها توسط شورای نگهبان انصراف دادند و در پایان تنها اسامی ۸ نفر تایید صلاحیت شده بعنوان نامزد نهایی (۳۱ اردیبهشت) از سوی وزارت کشور رسماً اعلام گردید.
نامزدهای تأیید صلاحیتشده
وزارت کشور در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ نتیجهٔ احراز صلاحیت کاندیدهای ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان را به شرح زیر اعلام کرد:
احرازنشدگان سرشناس
- همچنین ببینید: ردصلاحیتها در انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۹۲)
- روحالله احمدزادهٔ کرمانی
- ابراهیم اصغرزاده
- اکبر اعلمی
- مسعود پزشکیان
- سید محمدباقر خرازی
- اسفندیار رحیممشایی
- علیرضا زاکانی
- حسن سبحانی
- محمد سعیدیکیا
- محمد شریعتمداری
- قاسم شعلهسعدی
- علی فلاحیان
- محمدحسن قدیری ابیانه
- سید احمد کاشانی
- پرویز کاظمی
- مصطفی کواکبیان
- منوچهر متکی
- طهماسب مظاهری
- سید ابوالحسن نواب
- صادق واعظ زاده
- اکبر هاشمی رفسنجانی
کنارکشیدگان سرشناس
- سید محمدحسن ابوترابیفرد
- داوود احمدینژاد
- جواد اطاعت
- کامران باقری لنکرانی
- علیاکبر جوانفکر
- صادق خلیلیان
- محمدرضا رحیمی
- علیرضا علیاحمدی
- رامین مهمانپرست
- غلامعلی حداد عادل: در ۲۰ خرداد ۱۳۹۲ (چهار روز پیش ازانتخابات ریاستجمهوری) به نفع اصولگرایان از کاندیداتوری کنارهگیری کرد.
کاش میشد عشق را تفسیر کرد...